Bazar ertəsi, səhər saat doqquz. Ofisdə internet yoxdur, mühasibatlıqda printer çap etmir, direktorun poçtu açılmır. Şirkətin yeganə IT işçisi isə məzuniyyətdədir və telefonu söndürülüb. Tanış gəlir? Bakıdakı kiçik və orta şirkətlərin çoxu belə günü ən azı bir dəfə yaşayıb.
Belə səhərdən sonra rəhbərlər adətən eyni sualı verir: ikinci IT işçisi götürək, yoxsa bu işi bütövlükdə kənar şirkətə həvalə edək? Bu yazıda hər iki yolu açıq danışırıq. Təkcə üstünlüklərini yox, zəif tərəflərini də.
IT autsorsinq nədir?
Sadə desək, şirkətinizin kompüterlərinə, şəbəkəsinə, serverlərinə və proqramlarına ştatdakı işçi yox, müqavilə əsasında xidmət şirkəti baxır. Çox vaxt bu, aylıq abunə şəklində olur: istifadəçi və avadanlıq sayına görə sabit məbləğ ödəyirsiniz, hansı işlərin görüləcəyi isə müqavilədə yazılır.
Autsorsinq "ya hamısı, ya heç nə" demək deyil. Bəzi şirkətlər bütün IT-ni kənara verir, bəziləri yalnız serverləri və təhlükəsizliyi. Gündəlik kiçik işlər üçün isə ofisdə öz adamlarını saxlayırlar.
Öz IT işçinizin əsl xərci
Ştatdakı IT mütəxəssisinin xərcini hesablayanda çoxları yalnız maaşa baxır. Əslində məbləğ xeyli böyükdür:
- maaş, üstəlik işəgötürənin ödədiyi vergi və sosial sığorta ayırmaları;
- məzuniyyət və xəstəlik günləri, yəni şirkətin IT-siz qaldığı vaxt;
- təlimlər və sertifikatlar, çünki texnologiya hər il dəyişir;
- monitorinq, ehtiyat nüsxə və idarəetmə üçün proqramlar;
- işçi çıxıb gedəndə yeni adam tapmağa və onu işə öyrətməyə sərf olunan vaxt.
Bir də rəqəmlə ölçülməyən məsələ var: bir nəfər hər şeyi eyni dərəcədə yaxşı bilə bilməz. Güclü şəbəkə mütəxəssisi kibertəhlükəsizlikdə zəif ola bilər, serverləri əla quran adam 1C-ni tanımaya bilər. Kiçik şirkət isə adətən bütün bunları bir nəfərdən gözləyir.
Öz IT işçisinin üstünlükləri
Ədalətli olaq, ştatdakı mütəxəssisin ciddi üstünlükləri var.
- Həmişə yerindədir. Printer, kabel, yeni gələn işçinin kompüteri: ofisdə əl işi çoxdursa, yanınızda adamın olması rahatdır.
- Şirkəti içəridən tanıyır. Kimin nə ilə işlədiyini, hansı proqramın niyə qurulduğunu bilir.
- Yalnız sizin üçün işləyir. Prioritetləri birbaşa siz qoyursunuz.
Böyük ofisi, hər gün yerində görülməli çox işi və ya özünəməxsus daxili sistemləri olan şirkətlərdə öz IT komandası çox vaxt əsas seçim olaraq qalır.
Autsorsinqin üstünlükləri
Bir nəfər yox, komanda. Xidmət şirkətində şəbəkə, server, təhlükəsizlik və proqram təminatı üzrə ayrı-ayrı mütəxəssislər işləyir. Probleminizlə həmin sahəni ən yaxşı bilən adam məşğul olur.
Məzuniyyət problemi yoxdur. Bir mütəxəssis yerində deyilsə, onu başqası əvəz edir. Xidmət dayanmır.
Problem baş verməzdən əvvəl həll olunur. Yaxşı autsorsinq şirkəti serverlərinizi və ehtiyat nüsxələri daim izləyir. Diskin dolması və ya lisenziyanın bitməsi kimi şeylər siz hiss etmədən aradan qaldırılır. Ştatdakı tək işçi isə çox vaxt "yanğın söndürməklə" məşğul olur və bura əli çatmır.
Xərc əvvəlcədən bəllidir. Aylıq məbləğ müqavilədə yazılır. İşçi sayı artanda xidmət də genişlənir, yeni adam axtarmağa ehtiyac qalmır.
Bilik bir adamın başında qalmır. Parollar, şəbəkə sxemi, lisenziyaların bitmə tarixləri sənədləşdirilir. Tək IT işçisi işdən çıxanda bu məlumatların da onunla birlikdə "getdiyi" hallar az deyil.
Autsorsinqin zəif tərəfləri
Bunları gizlətmək düz olmazdı:
- Xidmət şirkəti hər gün ofisinizdə olmaya bilər. İşlərin çoxu uzaqdan həll edilir, yerində iş isə razılaşdırılmış qaydada görülür.
- Başlanğıcda partnyorun şirkətinizi öyrənməsinə vaxt lazımdır.
- Müqavilə zəif yazılıbsa, cavab gecikə bilər. Ona görə nəyin, hansı müddətdə ediləcəyi kağız üzərində olmalıdır.
- Kənar şirkətə sistemlərinizə giriş verirsiniz və bu, etimad tələb edir.
Bəs hansını seçməli?
Hamıya uyğun hazır cavab yoxdur, amma bu suallar seçimi xeyli asanlaşdırır:
- Neçə istifadəçiniz var? Təxminən 5–50 nəfərlik şirkətdə tam ştatlı IT işçisi çox vaxt tam yüklənmir, amma bütün sahələri tək başına əhatə də edə bilmir. Belə yerlərdə autsorsinq adətən daha sərfəli çıxır.
- Bir neçə ofisiniz və ya filialınız varmı? Varsa, uzaqdan idarəetmə və monitorinq önə çıxır. Bu isə xidmət şirkətlərinin güclü tərəfidir.
- Ofisdə gündəlik əl işi nə qədərdir? Çoxdursa, yerində bir köməkçi saxlamaq məntiqlidir.
- IT-də nasazlıq sizə nəyə başa gəlir? Satış, mühasibat və ya istehsal bir günlük dayanmanı da götürmürsə, hər şeyi bir nəfərə etibar etmək risklidir.
Praktikada ən çox rastlaşdığımız qarışıq modeldir. Ofisdə gündəlik işlərə baxan bir nəfər olur, serverlər, təhlükəsizlik, ehtiyat nüsxələr və monitorinq isə xidmət şirkətinin üzərində qalır. Belə olanda ştatdakı işçi də tək qalmır, arxasında bütöv komanda dayanır.
Partnyor seçəndə nəyi yoxlamalı?
- Cavab və həll müddətləri (SLA) müqavilədə yazılıbmı?
- Hansı işlər aylıq abunəyə daxildir, hansılar ayrıca ödənilir?
- Serverlər və ehtiyat nüsxələr daim izlənilirmi, sizə hesabat verilirmi?
- Bütün parollar və sənədlər sizə məxsusdurmu? Əməkdaşlıq bitsə, onları tam şəkildə geri ala bilərsinizmi?
- Komandada kibertəhlükəsizlik və istifadə etdiyiniz proqramlar üzrə mütəxəssis varmı? Məsələn, 1C ilə işləyirsinizsə, bu vacibdir. 1C hostinqi haqqında ayrıca yazmışıq.
Sonda
Öz IT işçisi ilə autsorsinq arasında seçim təkcə qiymət məsələsi deyil. Əsl sual budur: şirkətinizin IT-si bir nəfərin yaddaşından və məzuniyyət cədvəlindən asılı olmalıdır, yoxsa sistemli şəkildə idarə edilməlidir?
TechLab 2017-ci ildən Bakıda şirkətlərə IT dəstək və autsorsinq xidməti göstərir: tam autsorsinqdən tutmuş ştatdakı IT işçinizə dayaq olduğumuz qarışıq modelə qədər. IT xidmətlərimizlə tanış olun və ya pulsuz konsultasiyaya yazılın. Mövcud vəziyyətinizə birlikdə baxaq və sizə hansı modelin uyğun olduğunu açıq deyək.